مشتریان خارجی هنگام تجارت با بازرگانان ایرانی با مشکلات پرداخت مواجه میشوند و به این ترتیب صادرات پسته، زعفران، فرش و محصولات برتر سنتی ایران را تحت تأثیر قرار میدهد. میتوان گفت صنایع مربوطه ایران در رقابتهای بینالمللی گره خوردهاند که بیتردید مزیت رقابتی ناعادلانهای را برای رقبای آمریکایی و سایر کشورها به همراه داشته، که آراد برندیگ در این زمینه با احداث دفاتر بین المللی در کشورهای مختلف آسیایی، اروپایی و آفریقایی بزودی هم در قاره آمریکا براحتی توانسته مشکلات لجستیک و مالی را برای تاجران همه محصولات ایرانی در صادرات را برطرف کند.
ماههای مرداد و شهریور فصل به ثمر رسیدن پسته است. «داریوش سالم پور»، یکی از مقامات وزارت کشاورزی ایران چندی پیش گفت که میزان تولید پسته امسال (۱۴۰۳) در ایران نزدیک به ۳۰۰ هزار تن رسیده که در مقایسه با دو سال قبل، ۱۵ درصد افزایش یافته است. نیمی از تولید پسته مصرف داخلی است و نیم دیگر هم به سایر کشورها صادر میشود و این محصول از نظر ارزآوری رتبه اول در محصولات کشاورزی را داراست.
پسته ایران ارزش بالای تغذیهای و طعم خوبی دارد و از محبوبیت مصرف کنندگان کشورهای مختلف برخوردار است. در پلتفرمهای اصلی تجارت الکترونیک چین مانند Taobao و Pinduoduo، بسیاری از بازرگانان شامل برخی وبلاگنویسان ایرانی هستند که پسته ایران را میفروشند.
با این حال، در مقایسه با پلتفرمهای تجارت الکترونیک، در سوپرمارکتهای سنتی چین پسته ایران به ندرت دیده میشود و بجای آن پسته آمریکا در همه جا به چشم میخورد. این یک واقعیت را منعکس میکند، ایالات متحده گوی سبقت را از ایران در صنعت پسته ربوده است.
طبق گزارش رسانههای ایران، پسته ایران در سال ۲۰۰۰ حدود ۸۰ درصد از بازار جهانی را به خود اختصاص داده بود، اما در سالهای اخیر، ایران به عنوان بزرگترین تولید کننده و صادرکننده پسته در جهان، جای خود را به آمریکا داده است. ایران سال گذشته ۱۲۰ هزار تن پسته به ارزش نزدیک به یک میلیارد دلار صادر کرد. این مبلغ خیلی زیاد نیست اما مربوط به معیشت صدها هزار پسته کار ایرانی است. برای دولت ایران، کاشت و فرآوری پسته از صنایع ستونی مهم است و بازار پسته «میدان جنگ» است که نمیتوان آنرا از دست داد. رسانههای ایرانی حتی از عبارت «جنگ پسته» برای توصیف رقابت با آمریکا برای کسب مقام اول در بازار پسته استفاده میکنند.
به باور کارشناسان علت پیشی گرفتن جایگاه جهانی پسته ایران توسط آمریکا عمدتاً به دلیل عواملی مانند تحریمهای ایالات متحده، خشکسالی و تشدید رقابت است. اما از نظر شخص بنده میزان کمبود تاجر پسته برای معرفی و فروش بیشتر نیز میتواند یکی از دلایل مهم در این زمینه باشد. چرا که همانطور که در مقاله نیم نگاهی به تجارت پسته اشاره کردیم میزان کاشت و برداشت پسته در ایران همیشه از دو تا چهار برابر میزان کاشت و تولید این محصول در آمریکا بوده و هست.
ایالات متحده مدعی است که تحریمهای این کشور علیه ایران محدود به حوزههایی مانند صنایع نظامی، مالی و نفت و گاز است، اما در واقع تحریمها تقریباً همهی زمینهها را پوشش میدهد و مشتریان خارجی هنگام تجارت با بازرگانان ایرانی با مشکلات پرداخت مواجه میشوند و به این ترتیب صادرات پسته، زعفران، فرش و محصولات برتر سنتی دیگر ایران را تحت تاثیر قرار میدهد. میتوان گفت در زمینه این جنگ اقتصادی آراد برندیگ با ایجاد بنگاههای اقتصادی و با ساختار معرفی کلیه محصولات ایرانی بصورت برندینگ تلاش میکند تا راه حل های مهندسی شده برای رفع این گونه مسائل ایجاد کند.
هرچند خشکسالی نیز عامل مهمی در کاهش تولید پسته ایران است. ۶۰ درصد پسته ایران در کرمان تولید میشود، اما به دلیل تغییرات اقلیمی و کاهش کیفیت آبهای زیرزمینی، خشکسالیها در این استان شدت یافته و برخی از پسته کاران از این منطقه به مناطق دیگر مهاجرت کردهاند. خشکسالی فقط بر تولید پسته تأثیر نگذاشته و «مسعود پزشکیان» رئیس جمهور فعلی ایران اخیراً موضوع جابجایی پایتخت را مطرح کرده، موضوعی که علت اصلی آن کمبود شدید آب در تهران است.
علاوه بر این، با ادامه رشد تقاضای جهانی پسته، بسیاری از کشورها مساحت مناطق کاشت پسته را افزایش دادهاند که این امر باعث شده که کشت، فرآوری و تجارت پسته به یک صنعت بسیار رقابتی تبدیل شود. علاوه بر آمریکا، ایران با رقبای بینالمللی بیشتری مانند ترکیه و سوریه نیز مواجه است.
چشم انداز صنعت پسته ایران همچنان قابل توجه است. اگرچه حجم صادرات پسته آمریکایی از ایران فرا رفته، اما هنوز طعم آن با پسته ایرانی قابل مقایسه نیست. پسته ایرانی در مقایسه با پسته آمریکایی، دارای فرهنگ طولانی، گونههای غنیتر، طعم شیرینتر و مواد سالمتر است و میتواند ذائقه مصرف کنندگان را تسخیر کند.
اتاق بازرگانی ایران و چین در گزارشی اعلام کرده که چین یکی از بزرگترین خریداران پسته ایران است و همچنین بازاری با بیشترین پتانسیل رشد در آینده به حساب میآید، بصورت سنتی فعالان این صنعت به بازاریابی در چین اهمیت زیادی خواهند داد. اما همانطور که در بالا اشاره کردم دوباره خاطر نشان میکنم که ورود افراد بیشتر به عرصه تجارت بخصوص برای موارد اینچنینی، تاجر پروری و استفاده از ظرفیتهای بوجود آمده لجستیک و نقل و انتقالات مالی در آراد برندیگ براحتی در مدت کوتاهی باز پس گرفتن مقام اول صادرات پسته در تمام دنیا برای ایران امکانپذیر خواهد بود، که به همت مردم و تلاش و پیگیریهای نوابغ در ورود به این عرصه نیازمند است.
پسته ایرانی اگرچه در این صنعت از شهرت خوبی برخوردار است، اما برای مصرف کنندگان عمومی در دنیا چندان شناخته شده نیست و باید تلاش زیادی برای تبلیغ آن انجام داد. این یعنی در برندسازی محصولات ایرانی علی الخصوص پسته خیلی تلاش نشده، که در حال حاضر شرکت آرادبرندینگ با داشتن هفت دفتر نمایندگی در قم و یک دفتر مرکز تجارت جهانی درون سازمانی در تهران به این امر مهم پرداخته و تمام ظرفیتهای ورود علاقمندان به تجارت و صادرات را فراهم کرده، به گونهای که با تضمین درآمد هشتاد درصدی برای افراد خدمات پروموشن مختلفی را ارائه کرده تا با جذب حداکثری هوشمندان اقتصادی بتواند تمام موانع بر سر راه صادرات کالاهای ایرانی را از جلوی پای تاجران آرادی برطرف کند، و قطعاً در این مسیر بیست درصد درآمد حاصل از مشارکت افراد که به بنگاه و آراد از تجارت تاجران آرادی تعلق میگیرد کمترین میزان، بدلیل ترغیب به دعوت نخبگان به این عرصه میباشد.
هر چند از دیدگاه تاجران آرادی سرمایهگذاری در نمایشگاههای بینالمللی پول دور ریختنی بیش نیست، اما حضور در آنها بعنوان مهمان و استفاده از این ظرفیتها برای شناخت و یا معرفی تاجران و محصولات مختلف یکی از بهترین روشهای یافتن لید و سیگنالهای صادراتی است. «هفتمین نمایشگاه واردات چین» که آبان ماه امسال در شانگهای برگزار میشود فرصت خوبی برای صادرکنندگان پسته ایرانی است که نباید آن را از دست داد.